คำสั่งวนลูปหรือทำงานซ้ำ ๆ เป็นลูป (loop statements)
คำสั่งวนลูปเป็นคำสั่งที่สามารถควบคุมโปรแกรมให้ทำงานเป็นจำนวนรอบตามที่เรากำหนดไว้ หรือทำงานจนกว่าเงื่อนไขที่กำหนดไว้เป็นเท็จ จึงจะออกจากคำสั่งวนลูปได้
1. คำสั่ง for
for เป็นคำสั่งที่สั่งให้โปแกรมมีการทำงานซ้ำ ๆ วนลูปจนกว่าเงื่อนไขที่กำหนดไว้เป็นเท็จ จึงออกจากคำสั่ง for ไปทำคำสั่งถัดไป ควรใช้คำสั่ง for ในกรณีที่ทราบจำนวนรอบของการทำงาน
รูปแบบการใช้คำสั่ง for
for (expression1; expression2; expression3)
statement;
หรือ
for (expression1; expression2; expression3)
{
statement(s);
}
expression1 คือ นิพจน์ที่ใช้กำหนดค่าเริ่มต้นให้กับตัวแปรที่จะใช้วนลูป
expression2 คือ นิพจน์ที่ใช้ทดสอบเงื่อนไข ซึ่งจะมีค่าจริงหรือเท็จอย่างใดอย่างหนึ่งเท่านั้น
expression3 คือ นิพจน์ที่ใช้เพิ่มหรือลดค่าตัวแปรที่จะใช้วนลูป
statement(s) คือ คำสั่งต่าง ๆ ถ้ามีมากกว่า 1 คำสั่ง จะต้องเขียนอยู่ภายในเครื่องหมาย {….}
2. คำสั่ง while
while เป็นคำสั่งที่มีการทำงานซ้ำ ๆ เป็นลูป และมีลักษณะการทำงานของคำสั่งคล้ายกับคำสั่ง for แตกต่างกันตรงที่ การใช้ while ไม่ต้องทราบจำนวนรอบของการทำงานที่แน่นอน แต่ต้องมีเงื่อนไขที่เป็นเท็จจึงจะออกจากคำสั่ง while ได้
รูปแบบการใช้คำสั่ง while
while (expression) statement;
หรือ
while (expression)
{
statement(s);
}
expression คือ นิพจน์ที่ใช้ทดสอบเงื่อนไข ถ้านิพจน์นี้ให้ผลลัพธ์เป็นจริงจะทำตามคำสั่งที่อยู่ภายในคำสั่ง while จนกว่าเงื่อนไขเป็นเท็จจึงออกจากคำสั่ง while ได้
3. คำสั่ง do while
do while เป็นคำสั่งที่มีการทำงานซ้ำ ๆ วนลูป คล้ายกับคำสั่ง while มาก แตกตางกันตรงที่คำสั่ง do while จะทดสอบเงื่อนไขหลังจากที่ได้ทำงานตามคำสั่งภายในลูปไปแล้ว 1 รอบ จากนั้นจึงค่อยย้อนกลับมาทดสอบเงื่อนไขอีกครั้งหนึ่ง ถ้าเงื่อนไขเป็นจริงก็จะทำงานตามคำสั่งภายในลูป แต่ถ้าเงื่อนไขเป็นเท็จจะออกจากคำสั่ง do while ทันที
รูปแบบการใช้คำสั่ง do while
do{
statement(s);
} while (expression);
